Testament u notariusza
Sporządzenie testamentu służy przekazaniu własnego dobytku po śmierci. Testament to dokument, w którym wymienia się te osoby, które otrzymają spadek. Żeby był on pełnoprawny musi wypełnić kilka wymagań zawartych w prawie spadkowym. Głównie osoba zamierzająca przygotować testament, musi mieć zdolność czynności prawnych oraz przygotować go osobiście przy całkowitej świadomości czynu. Testament skutkuje dopiero w dniu otwarcia spadku, to jest po śmierci spadkodawcy. Przed tym podzielnie dobytku na podstawie testamentu jest niewykonalne. Zgodnie z przepisami testator ma prawo spisać testament w kilku formach, ale według każdej z nich należy spełniać pewne wytyczne.
Jakie są formy testamentu?
Testament własnoręczny – według tej formy spadkodawca musi spisać cały dokument pisemnie oraz opatrzyć go pełną datą i podpisem. Równie ważne jest, żeby z zapisu wynikało, jakim osobom przekazany zostanie majątek oraz w jakiej części, jeżeli na przykład zostanie rozdzielony na więcej niż jedną osobę. W takiej formie wykluczony jest wydruk komputerowy.
Testament ustny urzędowy – sporządza się go zazwyczaj w formie aktu notarialnego. Z doświadczenia notariuszy wynika, że bezpieczniej jest zdecydować się na ten rodzaj testamentu, nie tylko patrząc na to, że notariusz zadba o zgodność testamentu. Testamenty własnoręczne są zwykle kwestionowane, kiedy dochodzi do konfliktów wśród spadkobierców. Przygotowanie testamentu w kancelarii notariusza daje gwarancję, że testament będzie poprawny . Przygotowuje się go w towarzystwie 2 świadków, którzy tak jak testator i notariusz składają podpisy poświadczające sporządzenie testamentu. Dodatkowym dowodem jest też protokół zapisywany podczas spotkania.
Testament ustny szczególny – występuje tylko wówczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo niespodziewanej śmierci spadkodawcy. Dotyczy to okoliczności wyjątkowych np. wojny, ciężkiej choroby, epidemii. Taki testament może zostać sporządzony w równoczesnej obecności 3 świadków oraz musi zostać spisany, a następnie podpisany przez przynajmniej 2 świadków.
Istotne jest też to, że każdy testament stanie się nieobowiązujący jeżeli testator zapisze go pod przymusem lub w wyniku błędu, czyli jeżeli nie będzie sporządzony świadomie oraz z w własnej woli. Co więcej testament dotyczy woli tylko jednej osoby, więc nie może zostać spisany przykładowo wspólnie przez małżonków.
Zapisywanie testamentu u notariusza daje korzyści
Notariusz powinien nie zgodzić się na zapis testamentu jeśli tylko podejrzewa, że testator oświadcza wolę pod przymusem lub nie jest całkowicie świadomy swojej decyzji. Gdy nie ma w tej kwestii wątpliwości, poza podstawową zaletą – pewnością, że spisany u notariusza testament jest zgodny pod względem prawnym oraz ważny, znajdujemy również inne zyski wynikające ze spisania testamentu u notariusza.
Dzięki asyście notariusza rozpisanie testamentu nie powinno być trudne, a do tego jego postanowienia będą łatwe w odbiorze oraz nie pozostawią wątpliwości co do woli spadkodawcy. Testament w formie aktu notarialnego będzie trudniejszy do zakwestionowania w przypadku konfliktów pomiędzy spadkobiercami i innymi osobami, które nie będą zapisane w testamencie.
Dodatkowo, warto mieć na uwadze, że wszystkie dokumenty przygotowane u notariusza muszą być przechowywane w kancelarii notarialnej. Wszystkie osoby uczestniczące otrzymują zaledwie odpis. Dzięki temu oryginał przechowywany jest bezpiecznie i nawet jeżeli odpis się zniszczy lub zaginie, bez trudu można poprosić o następny u notariusza.
Sporządzenie testamentu u notariusza pozwala też na wpisanie go w Rejestrze Testamentów. To baza danych, w której spadkobiercy mogą odszukać informację, w jakiej kancelarii notarialnej znajduje się testament, w którym zostali uwzględnieni. W Rejestrze nie ma treści testamentu, a wiadomość o tym, że dana osoba w ogóle przygotowała testament jest tajna do końca jej życia. Rejestr tylko i wyłącznie pomaga zlokalizować miejsce przechowywania testamentu, a sam zapis jest bezpłatny, własnowolny i w każdym momencie można z niego zrezygnować.
Czy poprzez testament można przekazać komuś konkretną rzecz?
Przekazanie konkretnej rzeczy majątku jest dostępne tylko w przypadku testamentu w formie aktu notarialnego i tylko w formie zapisu windykacyjnego. Wykorzystując taki zapis u notariusza, zyskujemy możliwość przekazania przedmiotu majątkowego (np. samochód, mieszkanie, obraz itp.), prawo majątkowe zbywalne, a nawet przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne. Istotne jest, żeby w chwili otwarcia spadku przedmiot był własnością spadkodawcy, inaczej ten zapis zostanie unieważniony.
Czy można odwołać testament?
Pełnoprawnym testamentem stanie się ten sporządzony jako ostatni, ze względu na to najprostszym sposobem na unieważnienie dokumentu, jest zapisanie nowego. W aktualnym dokumencie sporządzonym u notariusza, uwzględnia się odwołanie wcześniejszego. Jeśli zabraknie tego wskazania aktualny testament unieważnia wcześniejszy o tyle, o ile nie da się ich pogodzić. Unieważnić można także poprzez zniszczenie testamentu lub pozbawienie go cech, od których zależy jego ważność. Testament zostać odwołany tylko częściowo albo w całości.